ezlekubat

"Nafar establishment"-en euskararekiko desatxikimendua

"Nafar establishment"-en euskararekiko desatxikimendua

Diario Noticias Navarra euskaltzalea inspirazioko komunikabide bezala, 1994ko apirilaren 8an jaio zen, Navarra Hoy egunkaria aitzindaria izanik , baina bere kazetari-itsasbidean zehar, jatorrizko ideariumen piltzarrak galtzen izana da.

Horrela, Barcina-ren eta Jiménez-en dibortzio ideologikoa suertatu ondoren, Diario Noticiasek, estrategia merkantilista berriari ekin zion, “euskararekiko desatxikimendua” delakoa, Nafarroako ideologia ezkertiar eta errepublikanoko irakurlego segmentua bereganatzeko asmoz. Ondorioz, Diario Noticiasek, bere edukietako idazteko hizkuntzan “monocromatismo idiomatiko” delako doktrina berria ezarri zuen, hots, gaztelania, bere deriba ideologikoaren efektu kolateral gisa geratuz.

Noticias Navarra-ren idearium berriaren ezaugarri esanguratsuenak "jazarpeneko eta Gobernu minoritarioaren Barcina-ren eraisteko" eta "PSN-Nafarroa Bai-IU-a Aurrerabideko Gobernu hipotetikoagatik ordeztea” izango ziren, berezko edukiko ekoizpeneko euskararen erabileratik baztertze nabariarekin bateratuta. Hori dela eta, “Nafarroko Aurrerabide Gobernu”-aren inplementazio hipotetikoak gaur egun indarreko klixe idiomatikoak errepikatuko lituzkeela ondoriozta daiteke, hizkuntza espainiar eta ingelesen erabilerari eta sustapenari lehentasuna emanez.

Bestalde, UPNek 1986an ezarritako «Ley del Vascuence» legeak indarrean mantentzen zituen zonifikazio linguistikak behin eta berriz mantentzearen alde egin dute Nafarroako parlamentuan gehiengo absolutua duten alderdiek —UPN eta PSN-, 2010eko otsaileko 18an Euskararen Foru-Legearen aldaketa bakarra onartu zen, eta haren bidez, Iruñea hegoaldeko hainbat udal (Galar, Belaskoain eta Aranguren) Zona Misto-ra pasa ziren.
Barcinaren gobernuaren gaurko bakardade politikoa ikusirik, egoera aproposa da zonifikazio linguistikoaren aldaketa berria erdiesteko, Nafarroako zona linguistikoen gaurko kartografia birdiseinatzeko, D ereduko ikastetxeen mapa erradiala hedatuko litzateke.

Zeren Nafarroa Oinez-aren oihartzun mediatikoaz gain, errealitate gordinak frogatzen du Nafarroan euskararen hedapena geldialdirantz doala, azken 15 urteotan gorakada ñimiño bat gertatu bada ere. Laburbilduz, gauzak aldatzen ez badira, epe ertainera euskararen kartografia txikituko da, foru lurraldean barreiaturik dauden uhartetxo ideologiko edo sentimentaletan eta Nafarroako ipar-mendebaldeko eta ekialdeko ohiko zokoetan preso geratuz.
Beraz, Nafarroako euskararen geldialdia edo fosilizazioa saihesteak ahalegin eskerga eskatuko digu euskaldunoi.
Hori ekiditeko, euskararen aldeko aurrekontuak areagotzea premiazkoa da, euskara eguneroko bizitzaren arlo guztietan ikusgai izateko eta Nafarroan bizi garenontzat euskara ondasun kulturala eta batzeko tresna bilaka dadin.  

German Gorraiz Lopez-ek bidalita // 2013-12-05 · 12:12:40

Bidali zure ezlekua >>

Egile beraren aurreko idatziak

Utz ezazu hemen zure iruzkina

Izena (*):
E-posta (*):
Web:
Iruzkina:

Izartxoz(*) markaturiko datuak ezinbestez bete behar dira

Iruzkin berrien abisuak nire posta elektronikoan jaso

E-posta: